Czy zwykły liść, kwiat lub gałązka mogą opowiedzieć historię miejsca i ludzi, którzy w nim żyją? Okazuje się, że tak! W sobotę, 17 października, w Świdnie odbył się finał projektu „Kapsuła Pamięci”, którego współorganizatorem był Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury i Biblioteka Samorządowa w Mogielnicy. Inicjatywa Fundacji Świdno połączyła mieszkańców, artystów i miłośników lokalnej historii we wspólnym tworzeniu niezwykłej instalacji artystycznej.
Wszystko zaczęło się od prostych pytań: jakie rośliny pamiętamy z dzieciństwa? Co rosło w ogrodzie babci? Jakie kwiaty i drzewa kojarzą nam się z rodzinnym domem? Odpowiedzi stały się inspiracją do stworzenia kolektywnej płaskorzeźby, będącej swoistym herbarium pamięci o Świdnie i jego okolicach.
Od spaceru po parku do wspólnego dzieła
Projekt realizowany był w formie cyklu warsztatów, podczas których uczestnicy odkrywali przyrodę zabytkowego parku otaczającego XVIII-wieczny pałac w Świdnie, zbierali rośliny oraz dzielili się wspomnieniami związanymi z tym miejscem.
Warsztaty prowadziła Elżbieta Wappa, florystka, która towarzyszyła uczestnikom w poznawaniu roślinności parku i tworzeniu indywidualnych kompozycji z zebranych liści, kwiatów i ziół. Spotkania były nie tylko okazją do rozwijania artystycznych zainteresowań, ale również przestrzenią do rozmów, wymiany doświadczeń i odkrywania lokalnych historii.
Z przygotowanych roślin powstały indywidualne „kafelki pamięci”, które następnie połączono w jedną wyjątkową instalację.
Istotną rolę w realizacji przedsięwzięcia odegrało Marcin Rusak Studio – pracownia artystyczna założona przez Marcina Rusaka, artystę i projektanta o międzynarodowym dorobku. Dzięki wykorzystaniu autorskich technik artystycznych, obejmujących m.in. utrwalanie roślin w żywicy, stosowanie szelaku i proces metalizacji, kompozycje przygotowane przez mieszkańców zostały przekształcone w kolektywną płaskorzeźbę.
W ten sposób powstało niezwykłe dzieło, w którym przyroda stała się nośnikiem osobistych wspomnień i lokalnego dziedzictwa.
Zainteresowanie przerosło oczekiwania
Projekt spotkał się z ogromnym zainteresowaniem. Na 20 dostępnych miejsc warsztatowych zgłosiło się około 60 osób, co pokazuje, jak duża jest potrzeba organizowania inicjatyw łączących twórczość artystyczną z odkrywaniem historii najbliższego otoczenia.
– Zainteresowanie projektem przerosło nasze oczekiwania – na 20 dostępnych miejsc otrzymaliśmy około 60 zgłoszeń. To dla nas bardzo ważny sygnał, że istnieje potrzeba takich spotkań i wspólnego opowiadania o miejscu poprzez doświadczenia jego mieszkańców. Chcemy więc kontynuować Kapsułę Pamięci w kolejnych sezonach – podkreśla Tamara Pilawska Baranowska, prezeska Fundacji Świdno.
Kultura, która wychodzi poza mury instytucji
Ważnym partnerem przedsięwzięcia był Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury i Biblioteka Samorządowa w Mogielnicy. Współpraca z Fundacją Świdno pokazała, że działania kulturalne mogą przybierać różnorodne formy, a przestrzenią twórczych spotkań nie musi być wyłącznie sala widowiskowa czy pracownia artystyczna.
– Bardzo się cieszę, że jako Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury mogliśmy być częścią tego przedsięwzięcia. Ten projekt pokazuje, że kultura nie musi zamykać się w czterech ścianach. Może powstawać właśnie tutaj, wśród przyrody, historii i ludzi, którzy tworzą to miejsce. Szczególnie cenne jest dla mnie zaangażowanie mieszkańców, bo to dzięki nim powstało coś, co nie tylko zachwyca, ale też pozwala zachować cząstkę lokalnej historii i pamięci o Świdnie – podkreśla Paulina Omen-Klepacz, dyrektor MGOKiBS w Mogielnicy.
Wyjątkowy finał w Świdnie
W sobotę, 17 października, efekty wspólnej pracy zostały zaprezentowane publiczności w pawilonie dawnego sklepu znajdującym się przy pałacu w Świdnie. Uczestnicy i zaproszeni goście mogli podziwiać ukończoną instalację, poznać proces jej powstawania oraz spotkać osoby zaangażowane w realizację projektu.
„Kapsuła Pamięci” jest również ważnym elementem działań Fundacji Świdno, powołanej przez Marcina Rusaka i Tamarę Pilawską Baranowską. Jej celem jest stopniowe przywracanie zabytkowemu majątkowi w Świdnie znaczenia jako miejsca spotkań, sztuki, nauki i dialogu z lokalną społecznością.
Choć sam pałac nadal wymaga kompleksowego remontu, jego otoczenie zaczyna ponownie tętnić życiem, stając się przestrzenią twórczych działań i integracji mieszkańców.
Dziękujemy za wspólne tworzenie historii!
Serdecznie dziękujemy Fundacji Świdno za zaproszenie do współpracy i możliwość współtworzenia tego wyjątkowego przedsięwzięcia. Słowa podziękowania kierujemy również do Marcina Rusaka i zespołu Marcin Rusak Studio, Elżbiety Wappy, wszystkich osób zaangażowanych w przygotowanie i realizację warsztatów, a przede wszystkim do uczestników projektu, którzy włożyli w niego swój czas, zaangażowanie i osobiste historie.
Cieszymy się, że jako MGOKiBS mogliśmy być częścią inicjatywy, która pokazała, jak wiele można stworzyć dzięki współpracy, otwartości i wspólnej pasji.
Organizatorzy zapowiadają możliwość kontynuowania przedsięwzięcia w kolejnych sezonach. Mamy nadzieję, że przed nami jeszcze wiele podobnych spotkań, podczas których kultura będzie łączyć ludzi, pokolenia i miejsca.
Bo pamięć o miejscu to nie tylko zabytki, dokumenty i daty. To także zapach kwiatów z dzieciństwa, drzewo rosnące przed domem i historie, które warto ocalić od zapomnienia.
